هوشیاری خلاق 

TRANSCENDENTAL

MEDITATION

یا بطور خلاصه TM .

در سال 1961  روش هوشیاری خلاق( تی ام) وسیله   شخصی هندی  بنام ماهاراشی در کشورهای غربی معرفی گردید که در حال حاضر دارای انجمن ها و مدارس و حتی دانشگاه نیز میباشد

از جمله انجمن دانشجوئی مدیتیشن ، انجمن بین المللی مدیتیشن ، بنیاد آمریکائی دانش هوشیاری آفریننده ،جنبش زایندگی روحانی ، دانشگاه بین المللی ماهاراشی و.....

ماهاراشی عقیده دارد که این روش نه عقیده است و نه نظریه بلکه فقط یک تمرین ساده و اختصاصی و منحصر بفرد است ، نه به مذهب و مسلک ربطی دارد و نه به معبد نه فلسفه است و نه راه زندگی بلکه روشی است برای کاهش استرس و دست یابی به آرامش درون .

ترانسندنتال به معنی متعالی روشی است که در کنار آرامش شخص را به هوشیاری خلاق یا خود آگاهی و تعالی بیشتر ذهنی رهنمون میسازد .

آزمایشات متعدد ثابت کرده است که TM در عین سادگی و قابل اجرا بودن برای همه افراد یک خانواده یا یک جامعه روشی موثر و نتیجه بخش است .

امروزه هزاران و شاید میلیونها نفر هرروز در دو مرحله صبح و عصر حداقل 15 تا 20 دقیقه در هر نوبت در محلی آرام روی مبل یا صندلی در حالیکه ماهیچه های خود را رها کرده اند و چشمان خود را به آرامی بسته اند و جهت ایجاد تمرکز ذکری یا مانترائی ( مانترا بمعنای کلمه مقدس ) را تکرار میکنند مینشینند و در خود فرو میروند .( هدف از تکرار ذکر یا مانترا متمرکز کردن فکر و جلوگیری از آشفتگی آن است زیرا مغز در هر لحظه فقط میتواند به یک موضوع بیاندیشد ) .

این روش مدیتیشن تکنیک TM یا ترانسندنتا ل مدیتیشن یا مدیتیشن متعالی یا هوشیاری خلاق نام گرفته است .

در این روش برخلاف روش تامل و تمرکز میتوانید به هرچه میخواهید فکر کنید فقط کافی است چشمان خود را ببندید ، ماهیچه های خود را شل کنید ، خود را رها سازید و ذکری یا مانترائی را تکرار کنید ، دو 15 تا 20 دقیقه در روز در صبح و عصر کافی است .

هدف رسیدن به آرامش ، فعا ل کردن ضمیر آگاه و نا خود آگاه مغز و نهایتاٌ فعا ل کردن بخش عظیمی از سلولهای مغزی در هر دو نیم کره منطقی و احساسی است که نتیجه حاصل کاهش سطح مطلوب بپاخیزی است که از یکطرف موجب رضایت ، آرامش ، وجد وسرور و سرکوب استرس گردیده و از طرف دیگر باعث پالایش عوامل استرس زا و نگران کننده و نا خوشایند میگردد .مغز تنها در حالت آرامش قادر است بطور مطلوب به بررسی و تجزیه تحلیل منطقی و پالایش بپردازد .

در این حالت ضربان قلب کند ، تنفس آرام و بعلت تعادل سطح آدرنالین و لاکتات و گسترش فعالیت مغزی و ذهنی گذشته از رضایت ، وجد و آرامش ، مغز میتواند با حد اکثر یا حداقل محیط بیشتر از توان خود تجزیه تحلیل های منطقی تر انجام داده و عوامل استرس زا را با استدلال ذهنی و منطقی در محیطی آرام تجزیه تحلیل کرده و فروکش نماید .

شاید دانشمندان هنوز نتوانسته اند پی ببرند که در مغز چه نوع واکنشی انجام میشود . اما نتیجه این دو 15 دقیقه حداقل صبح و عصر TM ثابت کرده است که وجد وسرور و روشن اندیشی و رضایت خاطر و کاهش استرس حاصل شده است .

گر چه هدف این مقالات دور شدن از حاشیه هاست و هدف تنها آموزش مدیتیشن بدون ذکر دلایل و حواشی آن است اما میبایست چند نکته را مکرراٌ تذکر داد .

1)    چرا چشمان باید بسته باشد ؟:

زیرا در حالت بسته بودن چشم ها بیشترین امواج آرامبخش آلفا از مغز منتشر میشود .

2)    چرا باید ماهیچه ها در حالت بسط (رها ئی) باشد؟ :

زیرا یک جسم ناراحت نمیتواند آرامش روحی را به ارمغان آورد (جسم از روان وروان از جسم پیروی میکند ) .

3)    مانترا یا ذکر جیست و چه میکند و لزوم بکار بردن آن چیست ؟ :

مانترا یا ذکر کلمه یا جمله ترجیحاٌ آهنگینی است که شخص در ذهن خود مرتب بفاصله یک دم وبازدم یا یک نفس یا ضربان دقیقه ای تکرار میکند .

علت وجودی آن است که ذهن انسان نمیتواند در یک لحظه به دو مطلب بیاندیشد با تکرار ذکر یا مانترا ذهن را وادار میکنیم تا فقط به ذکر یا مانترا بیاندیشد .

مانترا    MANTRA به عقیده بودائیان کلمه مقدسی است که در آن راز آفرینش نهفته است ودر غرب نیز به همین نام پذیرفته شده است که  همان ذکر درویشان خود ماست که ما از این پس آنرا ذکر مینامیم .

4)    ذکر باید چه باشد ؟ :

گرچه درویشان و جوکیان و مرتاضان و عابدان و راهبان و خاخام ها و کشیشان و زاهدان و روحانیون و..... برای ذکر متل بقیه عقاید پوچ برای مردم فریبی جنبه معنوی یا روحانی و مذهبی و مسلکی در نظر گرفته اند ولی واقعیت امر اینست که هیچ معنویت یا قداست در ذکر یا مانترا وجود ندارد و ذکر میتواند یک کلمه ترجیحاٌ  آهنگین برای تاثیر گذاری بیشتر یا حتی بدون آهنگ بسته به میل ذاکر باشد .

پر طرفدار ترین یا مشهورترین ذکر (مانترا) کلمه OM   یا اوم است( همان چیزی که بودائیان معتقدند راز آفرینش در آن نهفته است ) که هیچ معنائی ندارد ولی همان اثر ذکر درویشان وراهبان یاهو – یا علی – هوالحق –جیسوس - اوه مریم و امثال آنرا دارد .

یکی از شاگردان من ذکر خود را  (فنر ) ودیگری (ریلکس) و دیگری (حب ) به معنای محبت گذاشته بودند و همه نیز نتیجه یکسان که ایجاد وقفه مغزی و تمرکز است را حاصل میکردند .

این نکته نیز خالی از لطف نیست که متذکر شویم  تکرار و تداوم تکرار بصورت سنگی که در آب انداخته شود امواجی در مغز پدیدار میکند که موجب وقفه میگردد .

وقفه اولین مرحله یا پیش مرحله حرکت از مرحله خود آگاهی اول یعنی بیداری به مرحله دوم خود آگاهی یعنی خواب است .

شما با تکرار اندیشه ها یا افکار در حالات قبل از خواب یا بیداری و همچنین در حالات اولیه خواب طبیعی و ذکر در حالت خواب هیپنوتیزم یا خود هیپنوتیزم ( مدیتیشن حالتی از خود هیپنوتیزم است ) و مدیتیشن در مغز وقفه ایجاد کرده و حرکت از مرحله بیداری به مرحله خواب را تسریع میکنید یعنی ضمیر نا خود آگاه را نیز فعال میکنید و به میدان میکشید در خواب طبیعی ضمیر آگاه بقیه مراحل را به ضمیر نا خود آگاه میسپارد و خود نیمه فعال و در حالاتی غیر فعال است اما در خوابهای مصنوعی و مدیتیشن هر دو ضمیر بشدت فعالند .

مانترا یا ذکر میتواند هر کلمه ای باشد با معنا یا بی معنا و ترجیحاٌ آنست که آهنگ داشته باشد حتی میتواند یک جمله باشد مثل یا علی مدد. یا محمد رسول الله  . یا ستار – یا قهار یا ذلالجلال والکرام وغیره.

رقص سما ء درویشان حالت جسمی ذکر است که گاهی همراه با ذکر نیز میباشد .

بر اساس قانون پیروی روان از جسم و جسم از روان‌‌ - حرکات آهنگین و مکرر جسمی روان را تحت تاثیر قرار میدهدو بلعکس .

در حالت تکرار حرکات همسان مغز دجار وقفه میگردد چون متمرکز بر حرکات شده و پراکنده نمیشود .

در  مطلب بعدی روشهای دیگر از مدیتیشن ارائه میگردد .